Bài viết liên quan

NGUỒN 24V BỊ SỤT ÁP KHI CÓ TẢI: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KIỂM TRA

Nội dung chính

Trong tủ điện công nghiệp, bộ nguồn 24VDC cung cấp điện cho các thiết bị điều khiển như PLC, HMI, cảm biến và relay. Nguồn cần duy trì điện áp ổn định để các thiết bị hoạt động bình thường.

Tuy nhiên, một tình trạng khá thường gặp trong quá trình vận hành là nguồn 24V đo đủ điện áp khi không tải nhưng bị sụt áp khi có tải.

Ví dụ, khi kiểm tra bằng đồng hồ, nguồn vẫn cho khoảng 24VDC lúc chưa kết nối thiết bị. Nhưng khi PLC, HMI hoặc các tải khác hoạt động, điện áp có thể giảm đáng kể, khiến thiết bị chập chờn, reset hoặc báo lỗi.

Vậy tại sao nguồn 24V bị sụt áp khi có tải? Làm thế nào để xác định lỗi nằm ở bộ nguồn, dây dẫn hay thiết bị sử dụng? Hãy cùng Kỹ Thuật Vô Cực kiểm tra từng nguyên nhân trong bài viết dưới đây.

1. Nguồn bị sụt áp khi có tải là như thế nào?

Sụt áp là hiện tượng điện áp tại đầu ra hoặc tại thiết bị sử dụng thấp hơn mức điện áp mong muốn khi dòng tải tăng lên.

Đối với hệ thống sử dụng nguồn 24VDC, điện áp thực tế không nhất thiết phải đúng tuyệt đối 24V. Mỗi bộ nguồn có giới hạn sai số, độ ổn định tải và khả năng điều chỉnh điện áp riêng. Chẳng hạn, nguồn WEHO HDR-100-24 có điện áp đầu ra 24VDC, dòng tối đa 4,16A và thông số ổn định tải ±1,5%.

Điều đáng chú ý là cần phân biệt giữa:

  • Sụt áp tại chính bộ nguồn: điện áp tại cọc +V/-V của nguồn giảm khi tải tăng.
  • Sụt áp trên đường dây: điện áp tại bộ nguồn vẫn ổn định nhưng giảm đáng kể khi đo ở đầu thiết bị.
  • Sụt áp do tải bất thường: một thiết bị hoặc nhánh tải tiêu thụ dòng quá lớn, chập hoặc có dòng khởi động cao.
  • Sụt áp do nguồn xuống cấp: nguồn vẫn hoạt động nhưng không còn khả năng duy trì điện áp khi tải tăng.

Do đó, chỉ đo điện áp khi không tải chưa đủ để kết luận bộ nguồn bị hỏng.

Ngoài vị trí xảy ra sụt áp, cần phân biệt hiện tượng sụt áp liên tục và sụt áp tức thời. Nếu điện áp giảm kéo dài khi tải hoạt động, nên kiểm tra dòng tiêu thụ, đường dây và khả năng cấp tải của nguồn. Nếu điện áp chỉ tụt trong thời gian ngắn khi van điện từ hoặc thiết bị khác đóng điện, cần xem xét dòng khởi động và khả năng đáp ứng tải tức thời.

Đối với hiện tượng xảy ra rất nhanh, đồng hồ vạn năng thông thường có thể không ghi nhận được giá trị điện áp thấp nhất. Khi cần thiết, nên sử dụng thiết bị có chức năng ghi Min/Max đủ nhanh hoặc máy hiện sóng với phương pháp đo phù hợp. 

2. Nguyên nhân khiến nguồn 24V bị sụt áp khi có tải

2.1. Công suất hoặc dòng định mức của nguồn không đủ

Đây là nguyên nhân cần kiểm tra đầu tiên.

Mỗi bộ nguồn đều có giới hạn dòng và công suất đầu ra. Khi tổng dòng tiêu thụ của các thiết bị tiến gần hoặc vượt quá khả năng của nguồn, điện áp có thể giảm hoặc nguồn kích hoạt chế độ bảo vệ quá tải.

Nguồn 24V bị sụt áp

Ví dụ, một bộ nguồn 24V – 2A có công suất định mức:

P = U × I = 24 × 2 = 48W

Nếu tổng tải của hệ thống đã vượt quá khả năng cung cấp, việc nguồn 24V bị sụt áp khi tải hoạt động là hoàn toàn có thể xảy ra.

Đặc biệt cần lưu ý các thiết bị có dòng khởi động hoặc dòng tức thời cao. Một hệ thống có dòng tiêu thụ trung bình không quá lớn nhưng vẫn có thể làm điện áp tụt trong thời điểm van điện từ, contactor hoặc các tải khác đồng thời đóng.

Vì vậy, khi chọn nguồn không nên chỉ cộng dòng định mức mà nên xem xét cả dòng khởi động và mức dự phòng cần thiết. Khi tải vượt khả năng cấp dòng, bộ nguồn có thể kích hoạt chế độ bảo vệ quá tải. Tùy thiết kế, điện áp đầu ra có thể giảm, ngắt tạm thời hoặc đóng/ngắt lặp lại. Vì vậy, cần kiểm tra cả trạng thái đèn báo nguồn và đặc tính bảo vệ của model đang sử dụng. 

2.2. Dây dẫn quá nhỏ hoặc đường dây quá dài

Ngay cả khi bộ nguồn có công suất phù hợp, điện áp tại thiết bị vẫn có thể bị giảm do điện trở của dây dẫn.

Khi dòng điện chạy qua dây, điện áp bị tổn hao theo công thức:

ΔV = I × R

Trong đó:

  • ΔV: độ sụt áp trên dây.
  • I: dòng điện chạy qua dây.
  • R: tổng điện trở của đường dây.

Dây càng dài, tiết diện càng nhỏ và dòng tải càng lớn thì mức sụt áp càng đáng kể. Với mạch DC 24V, vấn đề này càng cần được chú ý vì chỉ vài volt sụt áp cũng có thể ảnh hưởng đến thiết bị nếu điện áp tại đầu vào xuống dưới mức cho phép.

Ngoài dây nguồn, cần kiểm tra cả đường +24V và 0V. Một đầu nối có điện trở tiếp xúc cao cũng có thể tạo ra sụt áp khi dòng tải tăng.

Ví dụ thực tế:

Một bộ nguồn 24VDC được lắp trong tủ điện, cấp điện cho PLC và các thiết bị ở vị trí cách tủ khoảng 15m. Tổng dòng tải là 3A, dây đồng có tiết diện 0,5mm².

Với chiều dài dây đi và dây về tổng cộng 30m, điện trở suất của đồng khoảng 0,0175 Ω·mm²/m, điện trở đường dây được tính:

  • R = 0,0175 × 30 / 0,5 = 1,05Ω.
  • ΔV = 3 × 1,05 = 3,15V.

Như vậy, dù đầu ra bộ nguồn vẫn đạt 24VDC, điện áp tại thiết bị chỉ còn khoảng 20,85VDC (chưa tính điện trở tại các đầu nối). Mức điện áp này có thể khiến một số thiết bị hoạt động không ổn định.

Giải pháp: Nên lựa chọn dây có tiết diện phù hợp với dòng tải và chiều dài đường dây, đồng thời kiểm tra các đầu nối để hạn chế điện trở tiếp xúc.

2.3. Cọc đấu dây bị lỏng, oxy hóa hoặc tiếp xúc kém

Đây là nguyên nhân khá dễ bị bỏ qua khi kiểm tra tủ điện.

Khi terminal, domino, cầu đấu hoặc đầu cos tiếp xúc không tốt, điện trở tại điểm nối tăng lên. Ở trạng thái không tải, đồng hồ vẫn có thể đo được gần 24V.

Nhưng khi tải hoạt động, dòng điện tăng và điện áp bị mất trên điểm tiếp xúc đó. Kết quả là thiết bị phía sau nhận được điện áp thấp hơn đáng kể.

Nếu điện áp tại bộ nguồn ổn định nhưng tại thiết bị giảm mạnh khi có tải, cần đặc biệt nghi ngờ đường dây và các điểm tiếp xúc.

2.4. Một thiết bị hoặc một nhánh tải bị lỗi

Không phải lúc nào bộ nguồn cũng là nguyên nhân.

Một thiết bị bị lỗi, dây bị chạm hoặc tải trên một nhánh tiêu thụ dòng bất thường cũng có thể kéo điện áp 24V xuống.

Ví dụ:

Nguồn 24V → cầu đấu → PLC + HMI + cảm biến + van điện từ

Nếu một van điện từ hoặc thiết bị ngoại vi bị lỗi, dòng tiêu thụ của nhánh đó có thể tăng cao. Bộ nguồn lúc này phải cung cấp dòng lớn hơn bình thường và có thể chuyển sang chế độ giới hạn dòng hoặc bảo vệ.

Một số bộ nguồn WEHO có các chức năng bảo vệ như quá dòng, ngắn mạch và quá tải, trong đó một số dòng sẽ tự động phục hồi sau khi điều kiện quá tải được loại bỏ.

2.5. Bộ nguồn bị xuống cấp hoặc làm việc trong điều kiện không phù hợp

Sau thời gian dài vận hành, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ cao, bụi nhiều hoặc tủ điện thông gió kém, linh kiện bên trong bộ nguồn có thể xuống cấp.

Một biểu hiện thường gặp là:

Không tải → điện áp vẫn bình thường

Có tải → điện áp giảm rõ rệt

Nếu hiện tượng xuất hiện ngày càng thường xuyên, đặc biệt khi hệ thống hoạt động lâu hoặc nhiệt độ trong tủ tăng cao, cần kiểm tra tình trạng bộ nguồn.

2.6. Điện áp đầu vào bộ nguồn không ổn định

Ngoài các nguyên nhân phía 24VDC, cần kiểm tra điện áp cấp vào bộ nguồn.

Nếu điện áp AC đầu vào giảm thấp hơn dải cho phép, bị gián đoạn hoặc có tiếp điểm cấp nguồn không ổn định, bộ nguồn có thể không duy trì được điện áp 24VDC như yêu cầu.

Một số bộ nguồn có khả năng duy trì điện áp đầu ra trong khoảng thời gian ngắn khi điện áp đầu vào bị gián đoạn, nhưng thời gian này phụ thuộc vào model, mức tải và điều kiện vận hành.

Vì vậy, nếu điện áp 24VDC giảm ngay tại cọc đầu ra mà dòng tải không vượt định mức, cần kiểm tra cả điện áp đầu vào AC và trạng thái bảo vệ của nguồn trước khi kết luận thiết bị bị hỏng. 

3. Cách kiểm tra nguồn 24V bị sụt áp khi có tải

Để xác định chính xác nguyên nhân, không nên thay nguồn ngay mà nên kiểm tra lần lượt từ nguồn → dây dẫn → tải.

Bước 1: Đo điện áp ngay tại đầu ra bộ nguồn

Dùng đồng hồ đo điện áp DC và đo trực tiếp giữa:

+V và -V

Thực hiện hai lần:

  • Khi chưa tải hoặc tải nhẹ.
  • Khi hệ thống đang hoạt động và xuất hiện hiện tượng sụt áp.

Nếu điện áp tại đầu ra nguồn đã giảm mạnh khi tải hoạt động, khả năng cao cần kiểm tra công suất nguồn, dòng tải, chế độ bảo vệ hoặc tình trạng bộ nguồn.

Bước 2: Đo điện áp tại đầu thiết bị

Tiếp tục đo tại vị trí thực tế mà thiết bị nhận nguồn.

Ví dụ:

Tại nguồn: 24,1VDC

Tại HMI khi hoạt động: 21,8VDC

Trong trường hợp này, cần kiểm tra đường dây, đầu nối, cầu đấu hoặc các thiết bị trung gian thay vì chỉ tập trung vào bộ nguồn.

Việc đo ở cả đầu nguồn và đầu tải giúp khoanh vùng vị trí xảy ra sụt áp nhanh hơn.

Bước 3: Kiểm tra dòng tải thực tế

Dùng ampe kìm DC hoặc thiết bị đo phù hợp để xác định dòng điện thực tế mà hệ thống đang tiêu thụ.

So sánh với dòng định mức của bộ nguồn.

Ví dụ:

  • Bộ nguồn: 24V – 5A.
  • Tải thực tế: 5,5A.

Khi đó nguồn đã bị quá tải và cần xem xét lại công suất hoặc cách phân phối tải.

Không nên chỉ nhìn vào dòng ghi trên từng thiết bị rồi cộng một cách máy móc. Cần xem xét cả dòng hoạt động thực tế, dòng khởi động và những tải có thể hoạt động đồng thời.

Bước 4: Kiểm tra từng nhánh tải

Nếu tổng dòng tải bất thường, hãy tách từng nhánh để xác định thiết bị gây sụt áp.

Có thể thực hiện theo hướng:

Nguồn → tách tải → cấp từng nhóm thiết bị → quan sát điện áp

Ví dụ chia thành:

  • Nhánh PLC.
  • Nhánh HMI.
  • Nhánh cảm biến.
  • Nhánh relay.
  • Nhánh van điện từ.
  • Nhánh thiết bị ngoại vi.

Khi kết nối một nhánh và điện áp giảm bất thường, tiếp tục kiểm tra các thiết bị trong nhánh đó.

Bước 5: Kiểm tra dây và đầu nối

Kiểm tra tình trạng vật lý của dây dẫn và terminal:

  • Dây có quá nhỏ so với dòng tải không?
  • Chiều dài dây có quá lớn không?
  • Đầu cos có bị cháy hoặc oxy hóa không?
  • Terminal có bị lỏng không?
  • Có điểm nối trung gian không cần thiết không?
  • Dây 0V có tiếp xúc tốt không?

Đặc biệt, không nên chỉ kiểm tra bằng mắt. Một điểm tiếp xúc nhìn bên ngoài vẫn bình thường nhưng có thể gây sụt áp khi dòng điện chạy qua.

4. Cách khắc phục tình trạng sụt áp nguồn 24VDC

Sau khi xác định nguyên nhân, cách xử lý sẽ phụ thuộc vào vị trí gây sụt áp.

Trường hợp 1: Nguồn bị quá tải

Nếu tổng tải vượt khả năng của bộ nguồn, nên lựa chọn bộ nguồn 24VDC có dòng/công suất phù hợp hơn hoặc phân chia tải thành nhiều nguồn nếu kiến trúc hệ thống cho phép.

Ví dụ, WEHO có nhiều mức công suất khác nhau. Nguồn NDR-240-24 có công suất 240W, điện áp 24VDC và dòng đầu ra tối đa 10A.

Trường hợp 2: Sụt áp do dây dẫn

Có thể:

  • Tăng tiết diện dây.
  • Rút ngắn đường dây nếu có thể.
  • Giảm số điểm nối trung gian.
  • Phân phối nguồn hợp lý.
  • Kiểm tra lại đường hồi 0V.

Trường hợp 3: Sụt áp tại terminal hoặc đầu nối

Cần siết lại đầu nối đúng kỹ thuật, thay đầu cos hoặc terminal bị oxy hóa, cháy nóng và xử lý các điểm tiếp xúc có điện trở cao.

Trường hợp 4: Tải có dòng khởi động lớn

Nếu điện áp chỉ tụt trong thời gian ngắn khi thiết bị khởi động, cần xem xét dòng khởi động thay vì chỉ dựa vào dòng định mức.

Trong trường hợp này, có thể cần chọn nguồn có khả năng đáp ứng tốt hơn đối với tải tức thời hoặc phân tách nguồn cho các nhóm tải phù hợp.

Trường hợp 5: Bộ nguồn đã xuống cấp

Nếu đã loại trừ dây dẫn, đầu nối và tải nhưng điện áp vẫn giảm mạnh ngay tại cọc nguồn, nên cân nhắc thay bộ nguồn.

Không nên cố tăng điện áp đầu ra vượt quá mức phù hợp với thiết bị chỉ để bù sụt áp. Cần xác định đúng nguyên nhân trước khi điều chỉnh điện áp.

Trường hợp 6: Bộ nguồn bị quá nhiệt

Nếu bộ nguồn hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao, tủ điện thông gió kém hoặc phải vận hành gần mức tải tối đa trong thời gian dài, nhiệt độ bên trong có thể tăng cao. Điều này có thể khiến nguồn giảm khả năng cấp tải hoặc hoạt động không ổn định.

Có thể xử lý bằng cách:

  • Kiểm tra và cải thiện khả năng thông gió, tản nhiệt trong tủ điện.
  • Bố trí khoảng cách phù hợp giữa các bộ nguồn và thiết bị sinh nhiệt.
  • Vệ sinh bụi bẩn tại các khe thông gió.
  • Giảm tải hoặc thay bộ nguồn có công suất phù hợp hơn nếu cần.

Trường hợp 7: Điện áp đầu vào không ổn định

Điện áp AC cấp vào bộ nguồn nếu thường xuyên bị thấp, tăng giảm bất thường hoặc chập chờn có thể ảnh hưởng đến điện áp đầu ra 24VDC, đặc biệt khi tải thay đổi.

Để khắc phục, cần:

  • Đo điện áp AC tại đầu vào bộ nguồn khi không tải và khi hệ thống hoạt động.
  • Kiểm tra dây cấp nguồn, cầu đấu và các điểm tiếp xúc.
  • Kiểm tra tình trạng mất pha hoặc mất trung tính nếu sử dụng hệ thống cấp nguồn tương ứng.
  • Xem xét sử dụng thiết bị ổn áp hoặc giải pháp bảo vệ đầu vào phù hợp nếu điện áp lưới thường xuyên biến động.

Trước khi thay bộ nguồn, cần xác định điện áp đầu vào có nằm trong dải hoạt động cho phép của thiết bị hay không.

5. Kết luận

Nguồn 24V bị sụt áp khi có tải không đồng nghĩa với việc bộ nguồn đã hỏng. Nguyên nhân có thể đến từ quá tải, dòng khởi động cao, dây dẫn và đầu nối có điện trở lớn, điện áp đầu vào không ổn định hoặc bộ nguồn hoạt động ngoài điều kiện cho phép.

Để khoanh vùng sự cố, nên bắt đầu bằng việc đo điện áp tại đầu ra nguồn và tại thiết bị trong cùng điều kiện có tải. Kết hợp kiểm tra dòng tiêu thụ, đường dây và từng nhánh tải sẽ giúp xác định nguyên nhân trước khi quyết định thay thế thiết bị.

Nếu cần lựa chọn bộ nguồn 24VDC cho PLC, HMI, cảm biến hoặc tủ điện công nghiệp, Kỹ Thuật Vô Cực cung cấp các dòng nguồn WEHO với nhiều mức công suất và kiểu lắp đặt. 

Hệ thống của bạn đang cần bộ nguồn 24VDC cho PLC, HMI, cảm biến hoặc tủ điện công nghiệp, Kỹ Thuật Vô Cực cung cấp nhiều dòng nguồn WEHO với đa dạng công suất và kiểu lắp đặt. Đội ngũ kỹ thuật có thể hỗ trợ kiểm tra nhu cầu tải và tư vấn lựa chọn nguồn phù hợp với hệ thống.

Liên hệ Kỹ Thuật Vô Cực để được tư vấn và báo giá nguồn 24VDC WEHO chính hãng, phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.

 THÔNG TIN LIÊN HỆ & ĐẶT HÀNG

  • Email hỗ trợ báo giá: giaiphapkythuatvc@gmail.com

Hệ thống trụ sở & Chi nhánh toàn quốc:

  • Trụ sở chính Hà Nội: Dự án Bình Minh Galaxy, số 586 phố Bích Hoà, xã Bình Minh, TP. Hà Nội.
  • Chi nhánh 1 (TP.HCM): Số 29, Đường số 12, Khu phố 2, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh.
  •  Chi nhánh 2 (Cần Thơ): B1 khu TĐC Chiến Thắng, khu vực Thạnh Lợi, phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ.

 

Spread the love
0
    0
    Giỏ hàng
    Giỏ hàng trống
    02422190000
    Liên hệ