Khi lựa chọn biến tần, nhiều người thường chỉ quan tâm đến công suất kW mà bỏ qua các thông số quan trọng như điện áp, dòng điện định mức, tần số, khả năng quá tải hay phương thức điều khiển. Trong thực tế, thông số kỹ thuật biến tần quyết định trực tiếp đến khả năng tương thích giữa biến tần và động cơ cũng như hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống.
Cần dựa vào những thông số nào để chọn biến tần phù hợp với động cơ? Cùng Kỹ Thuật Vô Cực tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây
1. Thông số kỹ thuật biến tần là gì?Vì sao cần hiểu thông số này.
1.1 Khái niệm
Thông số kỹ thuật biến tần là tập hợp các thông tin thể hiện khả năng làm việc, điều khiển và giới hạn vận hành của một bộ biến tần. Những thông số này thường được nhà sản xuất cung cấp trên tem thiết bị, catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.
Một số thông số kỹ thuật biến tần quan trọng thường có gồm:
- Điện áp đầu vào.
- Điện áp đầu ra.
- Dòng điện đầu vào và đầu ra.
- Công suất định mức.
- Tần số đầu vào và tần số đầu ra.
- Khả năng quá tải.
- Phương thức điều khiển.
- Loại động cơ hỗ trợ.
- Cấp bảo vệ.
- Nhiệt độ môi trường làm việc.
- Các ngõ vào/ra và giao tiếp truyền thông.
Tùy từng dòng biến tần, bảng thông số kỹ thuật biến tần có thể có thêm nhiều thông số chuyên sâu khác.
1.2. Vì sao cần hiểu thông số kỹ thuật biến tần?
Hai biến tần cùng có công suất 3.7 kW nhưng có thể khác nhau về điện áp, dòng định mức, khả năng quá tải, phương thức điều khiển hoặc ứng dụng phù hợp.
Việc hiểu đúng thông số kỹ thuật biến tần giúp:
- Chọn đúng biến tần cho động cơ tránh tình trạng bị quá tải và giảm chi phí hệ thống.
- Đảm bảo động cơ hoạt động ổn định.
- Đáp ứng yêu cầu về tốc độ và mô-men xoắn.
- Xác định biến tần có phù hợp với nguồn điện hiện có hay không.
Đặc biệt với các ứng dụng tải nặng như băng tải, máy nâng hạ, máy ép hoặc máy gia công, việc xem xét đầy đủ thông số kỹ thuật biến tần quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào công suất kW.
2. Các thông số kỹ thuật biến tần quan trọng cần biết
2.1. Điện áp đầu vào
Điện áp đầu vào cho biết nguồn điện mà biến tần có thể sử dụng.
Một số loại phổ biến:
- 1 pha 220 V.
- 3 pha 220 V.
- 3 pha 380 V.
- Một số dòng công suất lớn có cấp điện áp cao hơn.
Ví dụ, nếu hệ thống sử dụng nguồn 3 pha 380 V thì nên lựa chọn biến tần có cấp điện áp đầu vào tương ứng.
2.2. Điện áp đầu ra
Điện áp đầu ra là điện áp mà biến tần cung cấp cho động cơ.
Thông thường, biến tần sẽ điều chỉnh điện áp và tần số đầu ra để kiểm soát tốc độ cũng như mô-men của động cơ.
2.3. Công suất biến tần
Công suất thường được biểu thị bằng kW hoặc HP.
Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng: Động cơ 5.5 kW → cứ chọn biến tần 5.5 kW là được.
Cách chọn thực tế còn phụ thuộc vào tải và dòng điện của động cơ.
Với tải thông thường, biến tần có công suất tương đương động cơ có thể đáp ứng. Tuy nhiên, với tải nặng hoặc yêu cầu mô-men khởi động lớn, cần xem xét thêm dòng điện định mức và khả năng quá tải của biến tần.
Do đó, công suất chỉ là một trong các thông số kỹ thuật biến tần cần xem xét, không phải yếu tố duy nhất.
2.4. Dòng điện đầu ra định mức
Dòng điện đầu ra định mức cho biết mức dòng mà biến tần có thể cung cấp liên tục cho động cơ trong điều kiện định mức.
Khi chọn biến tần, nên đối chiếu:
Dòng định mức biến tần ≥ Dòng định mức động cơ
Ví dụ:
- Động cơ: 5.5 kW.
- Dòng định mức: 12 A.
- Biến tần A: dòng đầu ra định mức 10 A.
- Biến tần B: dòng đầu ra định mức 14 A.
Trong trường hợp này, không nên chỉ nhìn vào mức 5.5 kW mà cần kiểm tra dòng điện. Biến tần B sẽ phù hợp hơn nếu các điều kiện điện áp và ứng dụng cũng đáp ứng.
2.5 Tần số biến tần
Tần số quyết định trực tiếp đến tốc độ quay của động cơ trong nhiều ứng dụng.
Tần số phổ biến của nguồn điện tại Việt Nam là 50 Hz. Biến tần có thể thay đổi tần số đầu ra để điều chỉnh tốc độ động cơ.
Ví dụ đơn giản:
- 25 Hz → động cơ thường chạy chậm hơn so với 50 Hz.
- 50 Hz → gần với tốc độ định mức trong điều kiện thông thường.
- Trên 50 Hz → động cơ có thể chạy nhanh hơn, nhưng cần kiểm tra giới hạn của động cơ và tải.
Tùy model, giới hạn tần số đầu ra có thể rất khác nhau. Chẳng hạn, một model Inovance MD520 có tần số đầu ra tối đa 599 Hz.
Do đó, khi xem thông số kỹ thuật biến tần, không nên mặc định mọi model đều có cùng dải tần số.
2.6. Khả năng quá tải của biến tần
Khả năng quá tải cho biết biến tần có thể chịu mức tải cao hơn định mức trong một khoảng thời gian nhất định.
Thông số này đặc biệt quan trọng đối với: Băng tải, Máy nâng hạ, Máy nghiền, Máy trộn, Các hệ thống cần mô-men khởi động lớn.
Nếu tài liệu ghi khả năng quá tải 150% trong 60 giây, điều đó có nghĩa biến tần cho phép mức dòng tương ứng 150% dòng định mức áp dụng trong khoảng thời gian được quy định, theo điều kiện của nhà sản xuất.
2.7. Phương thức điều khiển
Một thông số kỹ thuật biến tần khác cần chú ý là phương thức điều khiển.
Một số phương thức phổ biến gồm:
- V/f
Đây là phương thức điều khiển tương đối đơn giản, thường được sử dụng cho các ứng dụng không yêu cầu quá cao về độ chính xác tốc độ và mô-men.
Phù hợp với các ứng dụng như:
- Quạt.
- Bơm.
- Băng tải đơn giản.
- Một số máy móc thông dụng.
- SVC – Sensorless Vector Control
Điều khiển vector vòng hở giúp biến tần kiểm soát mô-men và tốc độ tốt hơn so với V/f trong nhiều ứng dụng.
- FVC – Flux Vector Control
Điều khiển vector từ thông có phản hồi giúp nâng cao khả năng kiểm soát mô-men và tốc độ trong các ứng dụng yêu cầu cao hơn.
3. Cách đọc thông số kỹ thuật biến tần trên tem máy
Trên tem biến tần thường có các thông tin cơ bản như:
| Thông số | Ý nghĩa |
| Input | Nguồn điện đầu vào |
| Output | Nguồn điện đầu ra |
| Power | Công suất |
| Input Current | Dòng điện đầu vào |
| Output Current | Dòng điện đầu ra |
| Frequency | Tần số |
| Model | Mã sản phẩm |
| S/N | Số serial |
| IP | Cấp bảo vệ |
Ví dụ một biến tần có thông tin:
3PH 380–480V – 5.5 kW – Output 13A – 0–50/60Hz
Có thể hiểu đơn giản:
- 3PH: nguồn điện 3 pha.
- 380–480V: cấp điện áp.
- 5.5 kW: công suất định mức.
- 13A: dòng điện đầu ra định mức.
- 0–500Hz: thông tin về tần số.
Tuy nhiên, đây chỉ là cách đọc các thông tin cơ bản. Để lựa chọn chính xác, vẫn cần xem thông số kỹ thuật biến tần đầy đủ trong catalogue hoặc manual của đúng model.
4. Cách chọn thông số kỹ thuật biến tần phù hợp với động cơ
Để chọn biến tần phù hợp, có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định thông số động cơ
Đọc tem động cơ và ghi lại công suất, điện áp, dòng điện định mức, tần số, tốc độ, kiểu đấu dây và loại động cơ để đối chiếu với thông số kỹ thuật biến tần.
Bước 2: Xác định nguồn điện
Kiểm tra nguồn sử dụng là 1 pha 220 V, 3 pha 220 V hay 3 pha 380 V và chọn biến tần có cấp điện áp tương ứng.
Bước 3: Đối chiếu dòng điện
Không nên chỉ dựa vào công suất kW. Cần đảm bảo:
Dòng điện đầu ra biến tần ≥ dòng điện định mức động cơ.
Trong nhiều trường hợp, dòng điện là yếu tố quan trọng để xác định model phù hợp.
Bước 4: Xác định loại tải
Xác định động cơ kéo tải nhẹ (quạt, bơm), tải trung bình (băng tải, máy đóng gói) hay tải nặng (máy nghiền, máy trộn, máy nâng hạ). Tải càng nặng càng cần chú ý đến khả năng quá tải, dòng điện và mô-men.
Bước 5: Xác định yêu cầu tốc độ
Với nhu cầu thay đổi tốc độ đơn giản, điều khiển V/f có thể đáp ứng. Nếu cần mô-men lớn ở tốc độ thấp, tốc độ chính xác hoặc đáp ứng nhanh, nên xem xét biến tần hỗ trợ SVC hoặc FVC.
Bước 6: Kiểm tra điều kiện lắp đặt và chức năng cần thiết
Kiểm tra nhiệt độ, không gian lắp đặt và khả năng tản nhiệt. Đồng thời, xác định các chức năng cần dùng như PID, RS485/Modbus, hãm động năng hoặc điều khiển từ xa để chọn biến tần phù hợp.
5. Nên xem thông số kỹ thuật biến tần ở đâu?
Khi lựa chọn thiết bị, nên ưu tiên tài liệu chính hãng như:
- Catalogue sản phẩm.
- Datasheet.
- User Manual.
- Installation Manual.
- Technical Manual.
Các tài liệu này thường cung cấp đầy đủ hơn về điện áp, dòng điện, công suất, tần số, khả năng quá tải, phương thức điều khiển, ngõ vào/ra và các điều kiện môi trường.
Ví dụ, tài liệu kỹ thuật của Inovance cũng sử dụng các thông số như công suất định mức, điện áp định mức, dòng điện định mức, tần số định mức và tốc độ định mức của động cơ làm các tham số quan trọng khi thiết lập biến tần.
Hiện nay kho tài liệu của Kỹ Thuật Vô Cực đã cập nhật đầy đủ catalouge nhiều dòng biến tần Inovance phổ biến như:
6. Kết luận
Hiểu đúng thông số kỹ thuật biến tần sẽ giúp quá trình lựa chọn thiết bị chính xác và an toàn hơn. Thay vì chỉ dựa vào công suất kW, người dùng nên kiểm tra đồng thời điện áp, dòng điện, tần số, khả năng quá tải, phương thức điều khiển và đặc tính tải.
Có thể nhớ nhanh theo công thức:
Động cơ → Điện áp → Dòng điện → Công suất → Loại tải → Khả năng quá tải → Phương thức điều khiển → Chọn biến tần
Nếu đang cần chọn biến tần cho băng tải, máy bơm, quạt, máy nén, máy gia công hoặc các hệ thống tự động hóa, nên đối chiếu trực tiếp thông số động cơ với datasheet của từng model thay vì chỉ chọn theo công suất.
Nếu chưa biết chọn biến tần nào phù hợp với động cơ? Gửi thông số trên tem động cơ cho Kỹ Thuật Vô Cực, đội ngũ kỹ thuật có thể hỗ trợ kiểm tra và tư vấn model biến tần phù hợp với nhu cầu sử dụng.
THÔNG TIN LIÊN HỆ & ĐẶT HÀNG – CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT VÔ CỰC
- Hotline / Zalo tư vấn 24/7: 098.554.0011
- Website chính thức: kythuatvc.com
- Email hỗ trợ báo giá: giaiphapkythuatvc@gmail.com
- Kênh Youtube kỹ thuật: youtube.com/@kythuatvocuc
Hệ thống trụ sở & Chi nhánh toàn quốc:
- Trụ sở chính Hà Nội: Dự án Bình Minh Galaxy, số 586 phố Bích Hoà, xã Bình Minh, TP. Hà Nội.
- Chi nhánh 1 (TP.HCM): Số 29, Đường số 12, Khu phố 2, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh.
- Chi nhánh 2 (Cần Thơ): B1 khu TĐC Chiến Thắng, khu vực Thạnh Lợi, phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ.
