Các lỗi biến tần thường gặp & cách xử lý

Trong quá trình vận hành, biến tần có thể gặp nhiều sự cố khác nhau như không lên nguồn, nhảy CB, động cơ không chạy hoặc hiển thị bất thường trên màn hình điều khiển. Dưới đây là những lỗi biến tần phổ biến thường gặp trong thực tế, kèm nguyên nhân và cách khắc phục chi tiết để bạn dễ kiểm tra và áp dụng.

Biến tần không hiển thị khi cấp nguồn

Đây là một trong những lỗi biến tần khá phổ biến, thường khiến người dùng hiểu nhầm rằng thiết bị đã hỏng hoàn toàn. Thực tế, tình trạng biến tần không hiển thị khi cấp nguồn có thể liên quan đến nguồn điện đầu vào, cầu diode chỉnh lưu 3 pha, điện trở sạc tụ hoặc phần mạch nguồn. Khi kiểm tra, bạn nên quan sát đèn charge, đo điện áp đầu vào, đồng thời kiểm tra các khối chỉnh lưu và tụ DC bus để xác định đúng vị trí lỗi.

Nguồn cấp đầu vào không phù hợp với điện áp định mức của biến tần: Kiểm tra lại điện áp nguồn cấp thực tế và đối chiếu với thông số kỹ thuật trên tem máy. Biến tần dùng nguồn 3 pha 380V mà cấp sai nguồn 1 pha 220V hoặc ngược lại, cần cấp lại đúng nguồn điện định mức để thiết bị hoạt động ổn định.
Cầu diode chỉnh lưu 3 pha không hoạt động: Dùng đồng hồ đo kiểm tra cầu diode chỉnh lưu trong mạch công suất. Nếu phát hiện diode bị đứt, chập hoặc cháy, cần thay thế đúng loại linh kiện tương thích với dòng biến tần đang sử dụng.
Điện trở sạc tụ bị lỗi dù cầu chỉnh lưu vẫn hoạt động: Cầu diode vẫn còn tốt nhưng nguồn DC bus không hình thành ổn định, cần kiểm tra điện trở sạc tụ và mạch nạp tụ ban đầu. Khi linh kiện này hỏng, nên thay mới và kiểm tra thêm tụ điện để tránh lỗi lặp lại.
Đèn charge sáng nhưng màn hình không hiển thị, khả năng cao lỗi nằm ở nguồn cấp cho board điều khiển: Trường hợp này cần kiểm tra nguồn phụ cấp cho board điều khiển, màn hình hiển thị và các mạch cấp nguồn nội bộ. Bộ nguồn phụ không ổn định hoặc bị mất áp, cần sửa hoặc thay board nguồn điều khiển.

Biến tần hiển thị nhưng CB bị nhảy

Khi biến tần vẫn hiển thị màn hình bình thường nhưng CB hay aptomat thường xuyên bị nhảy, đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống đang tồn tại lỗi điện nghiêm trọng hơn mức cảnh báo thông thường. Hai nguyên nhân chính thường gặp nhất là ngắn mạch và chạm đất.

Xảy ra hiện tượng ngắn mạch trong mạch lực hoặc dây ra tải: Kiểm tra toàn bộ hệ thống dây dẫn, đầu nối, các terminal công suất và phần kết nối giữa biến tần với động cơ. Nếu phát hiện dây chập, đầu cos lỏng, cháy cách điện hoặc linh kiện công suất hỏng, cần khắc phục ngay trước khi cấp nguồn lại.
Hệ thống bị chạm đất: Kiểm tra cách điện giữa các pha với đất, giữa động cơ với đất và giữa ngõ ra biến tần với khung máy. Phát hiện có rò điện hoặc chạm mass, cần xử lý điểm chạm đất, thay dây hỏng hoặc sửa động cơ trước khi vận hành tiếp.

CB bị nhảy khi cấp nguồn

Trường hợp CB bị nhảy ngay khi vừa cấp nguồn cho biến tần thường cho thấy lỗi xảy ra rất sớm ở đầu vào, thường liên quan đến khối chỉnh lưu hoặc các sự cố nghiêm trọng như chạm đất, ngắn mạch.

Cầu diode chỉnh lưu bị cháy: Tiến hành tháo kiểm tra cầu diode chỉnh lưu trong mạch đầu vào. Thấy diode bị chập, CB sẽ nhảy ngay khi đóng điện. Cách khắc phục là thay cầu diode mới đúng thông số dòng điện và điện áp chịu đựng của biến tần.
Xảy ra hiện tượng chạm đất: Kiểm tra cách điện của dây nguồn, dây động lực và toàn bộ điểm tiếp xúc với vỏ tủ điện. Phát hiện điểm rò hoặc chạm vỏ, cần xử lý triệt để rồi mới cấp nguồn lại để tránh tiếp tục nhảy CB.
Xảy ra hiện tượng ngắn mạch: Kiểm tra các pha đầu vào, mạch công suất, tụ điện DC bus và các linh kiện liên quan. Trường hợp có linh kiện bị chập hoặc dây dẫn bị ngắn mạch, cần thay thế và đấu nối lại đúng kỹ thuật trước khi vận hành.

Động cơ không chạy khi biến tần chạy

Đây là lỗi khiến nhiều người vận hành nhầm rằng động cơ bị hỏng, trong khi thực tế lỗi có thể nằm ở ngõ ra biến tần hoặc board điều khiển. Khi biến tần vẫn chạy, có hiển thị tần số, có lệnh RUN nhưng động cơ không quay, bạn cần kiểm tra điện áp ngõ ra tại các terminal U, V, W, đồng thời đánh giá tình trạng motor và mạch điều khiển công suất.

Mất cân bằng ngõ ra giữa các terminal U, V, W: Dùng đồng hồ đo điện áp ngõ ra của biến tần tại ba đầu U, V, W khi có lệnh chạy. Phát hiện điện áp mất cân bằng hoặc thiếu pha, cần kiểm tra mạch công suất, module IGBT và các điểm đấu nối để sửa chữa kịp thời.
Động cơ bị hỏng: Tách động cơ ra khỏi biến tần để kiểm tra riêng điện trở cuộn dây, cách điện và tình trạng cơ khí của motor. Động cơ cháy cuộn, kẹt trục hoặc suy giảm cách điện, cần sửa hoặc thay động cơ trước khi đấu lại với inverter.
Board điều khiển của biến tần bị hỏng khi ngõ ra không mất cân bằng rõ ràng: Trong trường hợp điện áp đo không bất thường lớn nhưng động cơ vẫn không nhận lệnh chạy, cần kiểm tra board điều khiển, tín hiệu kích IGBT và logic điều khiển bên trong. Nếu board lỗi, nên sửa tại đơn vị chuyên về sửa lỗi biến tần để đảm bảo đúng kỹ thuật và tiết kiệm chi phí thay mới.

Lỗi quá dòng ở biến tần

Lỗi quá dòng ở biến tần thường hiển thị dưới mã oC. Đây là lỗi cho biết dòng điện đầu ra của biến tần vượt quá ngưỡng cho phép trong quá trình tăng tốc, giảm tốc hoặc khi tải thay đổi đột ngột. Lỗi này thường liên quan đến động cơ điện, cáp động lực, tải cơ khí hoặc thông số cài đặt thời gian tăng giảm tốc chưa phù hợp với quán tính tải.

Động cơ bị quá nhiệt hoặc suy giảm khả năng cách điện: Kiểm tra điện trở cách điện của động cơ bằng đồng hồ đo chuyên dụng, đồng thời đánh giá lại tình trạng cuộn dây và nhiệt độ vận hành thực tế. Trường hợp động cơ bị xuống cấp hoặc chạm chập bên trong, cần sửa chữa hoặc thay thế động cơ để tránh lỗi quá dòng lặp lại.
Dây cáp động cơ bị hỏng trong quá trình sử dụng: Kiểm tra toàn bộ cáp động lực từ biến tần đến motor, đo điện trở giữa các lõi dây và giữa dây với điểm nối đất. Phát hiện rò điện, nứt vỏ, chập hoặc suy giảm cách điện, cần thay thế cáp mới để đảm bảo tín hiệu và dòng tải ổn định.
Tải quá nặng hoặc chọn sai công suất biến tần: Đối chiếu công suất thực tế của tải với thông số của bộ biến tần đang dùng. Nếu tải vượt khả năng đáp ứng, cần giảm tải cơ khí hoặc thay sang biến tần có công suất lớn hơn.
Thời gian tăng tốc hoặc giảm tốc cài đặt quá ngắn: Tính toán lại mô men tải và quán tính hệ thống, sau đó tăng thời gian tăng tốc hoặc giảm tốc để dòng điện không tăng đột biến.

Lỗi Uv

Lỗi Uv là lỗi cho biết điện áp DC bus bên trong biến tần thấp hơn mức cho phép. Đây là một trong những mã lỗi biến tần phổ biến, thường xuất hiện khi nguồn điện đầu vào không ổn định, công suất cấp không đủ hoặc một số phần tử trong mạch nguồn.

Điện áp nguồn đầu vào thấp hoặc công suất cấp không đủ: Kiểm tra lại điện áp lưới thực tế, tiết diện dây dẫn và khả năng tải của hệ thống cấp nguồn. Nếu là do nguồn yếu, nên tăng công suất cấp và dùng dây điện có tiết diện lớn hơn để giảm sụt áp.
Contactor bypass không đóng khi cấp nguồn: Trường hợp này thường do contactor bị cháy, tiếp điểm bị mòn hoặc board nguồn điều khiển bị lỗi. Cách khắc phục là kiểm tra tín hiệu điều khiển contactor, thay contactor nếu hỏng và thay board nguồn.
Contactor vẫn đóng lúc cấp nguồn nhưng lại nhả ra khi biến tần bắt đầu chạy, cần kiểm tra hệ thống làm mát.

Lỗi oV

Lỗi oV là lỗi xuất hiện khi điện áp DC bus tăng quá cao so với giới hạn cho phép. Thường gặp ở biến tần khi động cơ giảm tốc quá nhanh, tải có quán tính lớn, lực hãm lớn hoặc hệ thống tái sinh năng lượng ngược về mạch DC bus nhưng không được tiêu tán kịp.

Thời gian giảm tốc quá ngắn khiến năng lượng hồi về DC bus quá lớn: Tăng thời gian giảm tốc để năng lượng hãm được phân tán từ từ, tránh làm điện áp DC bus tăng đột biến.
Không có điện trở xả hoặc điện trở xả không phù hợp: Lắp đặt thêm điện trở xả đúng thông số để tiêu tán phần năng lượng tái sinh khi hãm.
Lực hãm phanh quá lớn: Giảm mức hãm hoặc điều chỉnh lại thông số braking trong phần cài đặt biến tần để hạn chế điện áp hồi về mạch DC bus vượt ngưỡng.

Lỗi voF

Lỗi voF cho biết điện áp ngõ ra của biến tần cao hơn hoặc thấp hơn so với mức điện áp đầu ra mà hệ thống đang cài đặt.

Module biến tần hoặc module công suất bị hỏng: Kiểm tra module IGBT, mạch lực và các phần tử công suất liên quan. Nếu phát hiện linh kiện hư hỏng, cần thay mới đúng chủng loại để khôi phục khả năng điều khiển điện áp ngõ ra.
Biến tần bị quá nhiệt trong quá trình vận hành: Kiểm tra quạt làm mát, khe tản nhiệt, nhiệt độ tủ điện và môi trường lắp đặt. Cách khắc phục là vệ sinh hệ thống giải nhiệt, tăng khả năng thông gió, giảm tải tạm thời hoặc thay quạt mới.

Lỗi SC

Lỗi SC xuất hiện khi biến tần bị ngắn mạch hoặc IGBT bị hỏng. Khi gặp lỗi này cần kiểm tra cả phần linh kiện công suất lẫn cáp kết nối với động cơ để xác định chính xác nguyên nhân.

Biến tần bị ngắn mạch ở mạch công suất hoặc ngõ ra tải: Dùng đồng hồ đo kiểm tra giữa chân B1 với các đầu U/T1, V/T2, W/T3, đồng thời đo giữa các đầu ngõ ra với nhau để phát hiện hiện tượng chập mạch. Nếu phát hiện ngắn mạch, cần cô lập vị trí lỗi và sửa lại mạch trước khi cấp nguồn vận hành.
IGBT bị hỏng: Tiến hành đo kiểm tra module IGBT trong mạch công suất. IGBT bị chập hoặc hư hỏng, cần thay thế đúng loại linh kiện tương thích với model biến tần.
Điện trở hoặc linh kiện liên quan trong mạch lực bị bất thường: Kiểm tra các giá trị điện trở trong mạch liên quan đến khối công suất và khối bảo vệ. Thông số sai lệch hoặc linh kiện cháy, cần thay mới.
Cáp kết nối với động cơ bị hỏng hoặc chạm chập: Kiểm tra cáp động lực từ biến tần tới motor, đo cách điện giữa các lõi dây và giữa dây với đất. Cáp bị nứt, cháy, rò điện hoặc chạm đất, cần thay cáp mới trước khi chạy lại máy.

Lỗi oL1

Lỗi oL1 là lỗi quá tải động cơ, thường xuất hiện khi dòng điện ngõ ra của biến tần lớn hơn giá trị dòng điện cài đặt cho motor trong một khoảng thời gian nhất định. Khi biến tần báo lỗi oL1, bạn cần kiểm tra cả tải cơ khí lẫn các tham số cài đặt liên quan đến dòng định mức động cơ.

Động cơ đang bị quá tải thực tế: Giảm tải cơ khí, kiểm tra lại máy móc đầu cuối như bơm, quạt, băng tải hoặc hộp số để đảm bảo motor không phải làm việc vượt quá khả năng chịu tải trong thời gian dài.
Điện áp cấp hoặc thông số vận hành chưa phù hợp: Điện áp hoặc cấu hình chưa đúng với thông số của động cơ, cần điều chỉnh lại để động cơ chạy ổn định và không phát sinh quá tải giả.
Dòng điện cài đặt bảo vệ động cơ chưa đúng: Đối chiếu lại dòng định mức trên tem motor với thông số đang cài trong inverter.

Lỗi oL2

Lỗi oL2 là lỗi quá tải biến tần, xuất hiện khi tải thực tế vượt quá khả năng chịu tải của bộ biến tần hoặc điều kiện vận hành khiến dòng điện đầu ra tăng cao kéo dài.

Tải quá nặng so với công suất biến tần: Kiểm tra lại công suất tải thực tế và đối chiếu với công suất bộ biến tần đang sử dụng. Cần thay sang biến tần có công suất lớn hơn hoặc giảm tải vận hành.
Thời gian giảm tốc cài đặt quá ngắn: Tăng thời gian giảm tốc để giảm dòng hãm và tránh làm biến tần phải chịu quá tải trong quá trình dừng động cơ, đặc biệt với các tải có quán tính lớn.

Lỗi oL3

Là lỗi quá momen cài đặt, tức là mô men tải thực tế vượt quá ngưỡng bảo vệ đã được cài sẵn trong biến tần. Trong nhiều trường hợp, lỗi này không hẳn do hỏng phần cứng mà chủ yếu liên quan đến thông số cài đặt chưa phù hợp hoặc do động cơ bị kẹt tải trong quá trình vận hành.

Thông số cài đặt mô men chưa phù hợp: Kiểm tra lại các tham số torque limit, mức bảo vệ quá mô men và các thông số điều khiển tải trong biến tần. Cài đặt quá thấp so với yêu cầu thực tế, cần hiệu chỉnh lại để phù hợp với ứng dụng.
Động cơ hoặc cơ cấu truyền động bị kẹt: Kiểm tra tình trạng động cơ, nếu gặp trục trặc cần xử lý phần cơ khí trước khi cho biến tần chạy lại.

Lỗi chạm đất

Lỗi chạm đất trên biến tần thường hiển thị dưới mã GF. Đây là lỗi xuất hiện khi dòng điện từ biến tần bị rò ra đất thay vì đi đúng qua tải và động cơ.

Cách điện của động cơ bị suy giảm hoặc hư hỏng: Kiểm tra điện trở cách điện của động cơ bằng đồng hồ đo. Giá trị cách điện thấp hoặc motor bị rò điện xuống đất cần thay thế động cơ mới nếu không còn khả năng khắc phục.
Cáp nối động cơ bị nứt vỏ, chạm đất hoặc xuống cấp Đo kiểm tra điện trở giữa từng lõi dây với đất, đồng thời quan sát tình trạng lớp vỏ cáp. Cáp bị rò điện hoặc hư hỏng, cần thay thế cáp nối mới
Biến tần bị lỗi mạch công suất sau khi đã loại trừ các nguyên nhân bên ngoài: Trường hợp kiểm tra động cơ, cáp và đầu nối mà lỗi vẫn còn, cần kiểm tra sâu hơn phần công suất, IGBT và board điều khiển của biến tần. Trường hợp linh kiện bên trong hư hỏng, cần sửa chữa chuyên sâu hoặc thay biến tần

Lỗi quá nhiệt

Lỗi quá nhiệt ở biến tần thường hiển thị dưới mã oH1. Nguyên nhân phổ biến nhất là môi trường lắp đặt có nhiệt độ cao, quạt làm mát hoạt động kém, tủ điện thông gió không tốt hoặc biến tần đang phải vận hành với tải lớn trong thời gian dài.

Nhiệt độ môi trường xung quanh quá cao: Kiểm tra nhiệt độ khu vực lắp đặt biến tần, đặc biệt là trong tủ điện kín hoặc nhà xưởng nóng. Khi nhiệt độ vượt mức khuyến nghị của nhà sản xuất, cần cải thiện thông gió, bố trí lại vị trí lắp đặt hoặc bổ sung quạt hút, quạt tản nhiệt cho tủ điện.
Quạt làm mát của biến tần bị hỏng hoặc hoạt động yếu: Kiểm tra tình trạng quay của quạt, độ bám bụi và khả năng lưu thông gió trong thiết bị. Trường hợp quạt hỏng, kẹt hoặc giảm hiệu suất, cần vệ sinh hoặc thay quạt mới
Biến tần đang chạy tải cao trong thời gian dài: Giảm tải tạm thời để hạ nhiệt cho thiết bị, đồng thời đánh giá lại công suất biến tần có đang phù hợp với tải thực tế hay không. Khi biến tần thường xuyên làm việc sát ngưỡng, có thể cần chọn model công suất lớn hơn.

Lỗi oH3 ở biến tần

Trong động cơ có một thiết bị cảm biến nhiệt, khi nhiệt độ motor tăng cao thì điện trở của cảm biến PTC cũng tăng theo. Khi giá trị này vượt ngưỡng cho phép, biến tần sẽ báo lỗi oH3.

Tải cơ khí quá lớn khiến động cơ nóng lên bất thường: Kiểm tra tải thực tế của máy, giảm tải nếu cần để động cơ không phải làm việc vượt quá khả năng trong thời gian dài.
Thời gian tăng tốc và giảm tốc chưa phù hợp: Điều chỉnh lại lại cho phù hợp với quán tính tải, vì thời gian tăng giảm tốc quá ngắn, động cơ sẽ phải chịu dòng lớn và sinh nhiệt nhiều hơn.
Dòng điện cấp cho động cơ vượt mức định mức: Đo dòng điện thực tế tại ngõ ra biến tần và so sánh với dòng định mức trên tem động cơ.
Hệ thống làm mát của động cơ bị hỏng: Kiểm tra quạt làm mát, cần thay thế hoặc sửa chữa ngay để tránh lỗi quá nhiệt lặp lại.

>>> Tham khảo thêm lỗi mất pha ở biến tần.

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về các lỗi biến tần phổ biến và cách khắc phục phù hợp trong từng trường hợp. Tuy nhiên, việc kiểm tra mã lỗi biến tần, xác định đúng nguyên nhân hư hỏng và xử lý an toàn vẫn đòi hỏi người thực hiện phải có chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế với hệ thống điện. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về lỗi biến tần, cách sửa chữa hoặc lựa chọn giải pháp phù hợp, hãy liên hệ với Kỹ thuật Vô Cực để được hỗ trợ nhanh và chính xác.

Spread the love